Động và chùa Am Tiên nằm trong dãy núi Ngũ Phong Sơn khu di tích Cố đô Hoa Lư, thuộc xã Trường Yên, huyện Hoa Lư. Động và chùa Am Tiên là nơi thờ Phật và Đức Thánh Nguyễn Minh Không. Tương truyền, dưới thời nhà Đinh đây là ngục đá nhốt hổ dữ để trị kẻ có tội. Đến thời nhà Lý, thiền sư Nguyễn Minh Không đã vào đây tụng kinh thuyết pháp, cải đặt tên là động Am Tiên. Nơi đây vẫn còn giữ được những nét đẹp hoang sơ tự nhiên. Muốn lên được động, du khách phải leo hơn 200 bậc đá. Nhiều nhũ đá trong động có hình cây thóc, cây tiền, trái phật thủ, nụ hoa sen rủ xuống. Từ động Am Tiên nhìn xuống, du khách sẽ được chiêm ngưỡng cảnh quan hùng vĩ với thế núi cao sừng sững và hồ nước trong xanh trải dài hút tầm mắt.

Chùa Am Tiên Ninh Bình nằm trong Động Am Tiên, thuộc địa phận xã Trường Yên huyện Hoa Lư. Điểm đến này cách cửa Đông của đền vua Đinh Tiên Hoàng chỉ 400 mét, tiếp giáp với thành Đông của kinh đô Hoa Lư năm xưa. Với vị trí gần như tách biệt với cuộc sống bên ngoài, ngôi chùa này sở hữu vẻ đẹp tuyệt mỹ khiến du khách xa gần mê mẩn. Chùa động Am Tiên nằm gọn trong thung lũng, bao quanh là những vách núi đá, nổi bật mái chùa in xuống mặt nước tạo ra bức tranh thủy mặc phía xa.

Ngôi chùa đóng vai trò quan trọng với lịch sử Việt Nam. Theo PGS.TS Nguyễn Văn Nhật (nguyên Viện trưởng Viện Sử học), chùa động Am Tiên như một thế giới riêng biệt, xưa kia đây là nơi vua Đinh nuôi nhốt hổ báo để trừng trị những kẻ có tội, còn ngay dưới chân núi Đìa là Ao Giải, nơi vua nuôi giải để ném những kẻ có tội xuống ao cho giải ăn thịt. Đây cũng là nơi vua Lê Đại Hành nhốt các tù binh Quách Quân Biện, Triệu Phụng Huân của nhà Tống xâm lược Đại Cồ Việt năm 981, đến năm 986 mới trả cho sứ giả Lý Giác. Là minh chứng của lịch sử, chùa Am Tiên là nơi Thái hậu Dương Vân Nga tu hành những năm tháng cuối đời, để nói về câu chuyện này đã từng có câu thơ:

“Hai vai gồng gánh hai Vua

Hai triều hoàng hậu, tu Chùa Am Tiên

Theo chồng đánh Tống bình Chiêm

Có công với nước, vô duyên với đời.”

Chùa Am Tiên sở hữu cảnh đẹp xiêu lòng, khiến lữ khách phải đem lòng vương vấn. Có dịp về thăm Ninh Bình, bạn nhớ ghé chùa động Am Tiên thắp một nén hương, thưởng lãm cảnh sắc hoa mỹ mà tạo hóa đã ban tặng cho đất tổ Hoa Lư.